Έχουν πλέον αναγνωριστεί πάνω από 800 πολιτιστικές πρακτικές ως σημαντικά μέρη της πολιτιστικής κληρονομιάς της ανθρωπότητας από την UNESCO — και κάθε χρόνο προστίθενται νέες. Δεν είναι μνημεία ή τόποι (όπως συμβαίνει στη λίστα Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς), αλλά άυλες παραδόσεις, τελετουργίες, τέχνες και πρακτικές που έχουν περάσει από γενιά σε γενιά και αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της πολιτιστικής ταυτότητας ανθρώπων και κοινοτήτων.
Στην τελευταία αναθεώρηση του καταλόγου, που δημοσιεύθηκε στις 17 Δεκεμβρίου 2025, η UNESCO πρόσθεσε μια σειρά από ενδιαφέρουσες νέες καταχωρήσεις, για την ακρίβεια 67, μεταξύ των οποίων, το Yodeling (Γιοντέλινγκ) της Ελβετίας που είναι η παραδοσιακή ελβετική μορφή τραγουδιού με εναλλασσόμενες χορδές φωνής, γνωστή για τον μοναδικό της ήχο στις Άλπεις, αλλά και το Diwali (Διβάλι) στην Ινδία (κεντρική φωτο), το φεστιβάλ των φώτων, μία από τις σημαντικότερες εορτές στον ινδικό πολιτισμό, με βαθιές κοινωνικές και θρησκευτικές ρίζες, όπως και πολλές άλλες παραδόσεις. Στη λίστα έχουν προστεθεί πολλά ακόμη στοιχεία από όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων μουσικών πρακτικών, τεχνικών και εορτών — καθιστώντας τη ακόμα πιο πλούσια και πολυπολιτισμική.
Ξεχωριστή αναφορά πρέπει να γίνει και για την ιταλική Κουζίνα, την οποία η UNESCO αναγνώρισε ως άυλη πολιτιστική κληρονομιά στο σύνολό της — όχι μόνο μεμονωμένα πιάτα, αλλά ως κοινωνική και πολιτιστική παράδοση. Η αναγνώριση αυτή τονίζει ότι η ιταλική μαγειρική δεν είναι απλά φαγητό αλλά τρόπος ζωής, με έμφαση στη χρήση αγνών υλικών, την παραδοσιακή τεχνική, τις οικογενειακές συγκεντρώσεις και τη διατήρηση των δεξιοτήτων της τέχνης του φαγητού από γενιά σε γενιά.
Ακολουθεί η πλήρης λίστα των νέων παραδόσεων και πολιτιστικών πρακτικών που πρόσθεσε η UNESCO το 2025 στη Λίστα της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας.
Σημ. Τα στοιχεία βασίζονται στην επίσημη ανακοίνωση της UNESCO – που μπορείτε να δείτε αναλυτικά και εδώ
Νέες καταχωρήσεις 2025 – UNESCO Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά
Αφρική
- Guruna (Τσάντ & Καμερούν) – Παραδοσιακή πρακτική που περιλαμβάνει ποιμενικές, κοινωνικές και καλλιτεχνικές συνευρέσεις γύρω από το ζώο και την κοινότητα.
- Zaffa (Djibouti, Comoros, ΗΑΕ, Ιράκ, Ιορδανία, Μαυριτανία, Σομαλία) – Παραδοσιακή μουσικοχορευτική τελετουργία γάμου με έντονα ηχητικά και οπτικά στοιχεία.
- Koshary (Αίγυπτος) – Η καθημερινή κουλτούρα και πρακτικές γύρω από αυτό το δημοφιλές πιάτο.
- Gifaataa (Αιθιοπία) – Παραδοσιακό εορταστικό φεστιβάλ για την Πρωτοχρονιά των Wolaita.
- Mvet Oyeng (Γκαμπόν, Καμερούν, Κονγκό) – Μουσική τέχνη και δεξιότητες σχετικές με το παραδοσιακό όργανο mvet.
- Highlife μουσική & χορός (Γκάνα) – Δυναμικό μουσικοχορευτικό είδος που συνδέεται με κοινωνικές εκδηλώσεις.
- Tsapiky (Μαδαγασκάρη) – Παραδοσιακό μουσικό ρυθμικό είδος με ζωντανές τοπικές εκδηλώσεις.
- Moroccan Caftan (Μαρόκο) – Τέχνη και τελετουργίες γύρω από την παραδοσιακή φορεσιά caftan.
- Tchiloli (São Tomé & Príncipe) – Ζωντανό θέατρο που θίγει θέματα δικαιοσύνης και κοινωνίας.
- Al-Jertiq (Σουδάν) – Τελετουργίες και εκφράσεις για προστασία, αφθονία και γονιμότητα.
- Τελετουργίες νέου έτους με ιερή πέτρα (Τόγκο) – Παραδοσιακές τελετουργίες που σηματοδοτούν το νέο έτος.
Ασία
- Behzad’s miniatures (Αφγανιστάν) – Τέχνη μικρογραφιών με παραδοσιακές τεχνικές.
- Tangail σαρί (Μπανγκλαντές) – Παραδοσιακή υφαντική τέχνη στο saree.
- Γεωργιανή κουλτούρα σιταριού (Γεωργία) – Παραδόσεις και τελετουργίες γύρω από το σιτάρι.
- Diwali / Deepavali (Ινδία) – Το φεστιβάλ των φωτών, μια κοινωνική και πνευματική εορτή με βαθιά πολιτιστική σημασία.
- Pantun (Ινδονησία, Μαλαισία, Μπρουνέι) – Παραδοσιακή μορφή προφορικής ποίησης και τραγουδιού.
- Παραδοσιακή ξυλοκατασκευή & συντήρηση (Ιαπωνία) – Τεχνικές διατήρησης ξύλινων αρχιτεκτονικών στοιχείων.
- Washi – Παραδοσιακό ιαπωνικό χαρτί – Κατασκευή χειροποίητου χαρτιού με ειδικές τεχνικές.
- Παρασκευή παραδοσιακού Kyrgyz ποτού Maksym – Γνώσεις και δεξιότητες γύρω από την τοπική παρασκευή.
- Παραδοσιακή κατασκευή Γιούρτας (Κεντρική Ασία) – Παραδοσιακή τεχνογνωσία για σκηνές νομάδων.
- Kithul Madeema/Kithul Kapeema (Σρι Λάνκα) – Αρχαία τεχνολογία για τη συλλογή και επεξεργασία προϊόντων Kithul.
- Sumanak/Sumalak κουζίνα (Τατζικιστάν) – Παραδοσιακή μαγειρική παράδοση.
- Τέχνη εκτροφής Turkmen Alabay (Κεντρική Ασία) – Παραδοσιακές πρακτικές εκτροφής σκύλων Alabay.
Καραϊβική, Κεντρική & Νότια Αμερική
- Cuarteto (Αργεντινή) – Μουσική, χορός και στίχοι από την Κόρδοβα.
- Christmas Bram & Sambai (Μπελίζ) – Παραδοσιακές εορταστικές μουσικές πρακτικές.
- Festivity of the Virgen of Guadalupe (Βολιβία) – Θρησκευτικό και κοινωνικό φεστιβάλ.
- Οικογενειακό τσίρκο (Χιλή) – Παραδοσιακή πρακτική που διασφαλίζει τη συνέχεια οικογενειακών τσίρκων.
- Cuban Son (Κούβα) – Παραδοσιακό μουσικό και χορευτικό είδος.
- Confraternity of flowers and palms (Ελ Σαλβαδόρ) – Θρησκευτικές και κοινωνικές τελετουργίες.
- Compas (Αϊτή) – Παραδοσιακή μουσική μορφή.
- Sarawja music & dance (Περού) – Παραδοσιακή μουσική και χορός Aimara.
- Joropo (Βενεζουέλα) – Παραδοσιακή μουσική-χορευτική παράδοση.
- Παράσταση του Πάθους του Χριστού (Μεξικό) – Θεατρική αναπαράσταση με βαθιά πολιτισμική σημασία.
Ευρώπη
- Brussels’ rod marionette tradition (Βέλγιο) – Τέχνη μαριονέτας με ιδιαίτερη πολιτιστική ταυτότητα.
- Βουλγαρική γκάιντα (Βουλγαρία) – Παράδοση παιξίματος και κατασκευής οργάνου.
- Ερασιτεχνικό θέατρο (Τσεχία) – Παραδοσιακή πρακτική θεάτρου με κοινωνική διάσταση.
- Commandaria κρασί (Κύπρος) – Παραδοσιακές γνώσεις και δεξιότητες γύρω από το αρχαίο κρασί.
- Swimming pool culture (Ισλανδία) – Κοινωνική και πολιτιστική κουλτούρα γύρω από τις πισίνες.
- Ιταλική κουζίνα – Ολικό πολιτιστικό φαινόμενο γύρω από την κουζίνα, τις τεχνικές, τα υλικά και τις κοινωνικές τελετουργίες της ιταλικής κουζίνας.
- Παραδόσεις καλαθοπλεκτικής (Πολωνία) – Παραδοσιακές τεχνικές και κοινωνική πρακτική.
- Cobza μουσική (Ρουμανία, Μολδαβία) – Παραδοσιακή μουσική παράδοση με πολιτιστική ταυτότητα.
- Yodelling (Ελβετία) – Παραδοσιακή μορφή τραγουδιού με εναλλαγές φωνής στις Άλπεις.
- Antep İşi (Τουρκία) – Παραδοσιακή κεντητική τέχνη Gaziantep.
Μέση Ανατολή
- Ayeneh‑Kari (Ιράν) – Τέχνη αρχιτεκτονικής διακόσμησης με καθρέφτες.
- Al‑Muhaibis πρακτικές (Ιράκ) – Κοινωνικές πρακτικές με τοπική σημασία.
- Al‑Mihrass δέντρο (Ιορδανία) – Τελετουργίες και δεξιότητες συνδεδεμένες με αυτό το σύμβολο.
- Diwaniya (Κουβέιτ) – Κοινωνική πρακτική που ενώνει κοινότητες.
- Bisht (πολύ‑χώρα Μέσης Ανατολής) – Τελετουργικές δεξιότητες και πρακτικές γύρω από την ανδρική παραδοσιακή ενδυμασία.
- Al Sadu ύφανση (Σαουδική Αραβία, κ.ά.) – Παραδοσιακή υφαντική πρακτική της ερήμου.
- Arabic Kohl (Πολλές χώρες) – Παραδοσιακό μακιγιάζ με κοινωνική λειτουργία.
- Al Ahalla (ΗΑΕ) – Ζωντανή μορφή παραστατικής τέχνης.
- Hadrami Dan (Υεμένη) – Παραδοσιακή κοινωνική συγκέντρωση και έκφραση.
Δείτε επίσης
- Η UNESCO μόλις αναγνώρισε την ιταλική κουζίνα ως «άυλη πολιτιστική κληρονομιά»
- Το «Σπίτι της Ιουλιέτας» στη Βερόνα: Γιατί όλος αυτός ο θόρυβος για κάτι που… δεν υπάρχει;
- Τουρκικό Πρωινό: Υποψήφιο για τον Κατάλογο Άυλης Κληρονομιάς της UNESCO